Hakediş sözlüğü

ATGB (Anahtar Teslimi Götürü Bedel)

İşin tamamının tek bir bedelle üstlenildiği sözleşme tipi. Ödeme, birim fiyat çarpımı yerine iş grubu bazında ilerlemeye göre yapılır.

Ataşman

Metrajın dayanağını oluşturan belge: kroki, şekil, ölçü fotoğrafı veya ek hesap sayfası. Hakediş tartışmasında miktarın nereden geldiğini gösteren kanıttır; metraj satırına bağlanır.

Avans mahsubu

Sözleşme başında ödenen avansın hakedişlerden düşülmesi. Mahsup yöntemi sözleşmede tanımlanır ve hakedişte otomatik kesinti kalemi olarak üretilir.

Bağımsız bölüm

Kat mülkiyetine konu daire, dükkân veya ofis. Kendi projesini yapan müteahhitte gelirin kaynağıdır; blok, kat, m² ve satış durumu ile izlenir.

Birim fiyat

Bir pozun bir birim imalatının bedeli. Sözleşme poz cetveline yazıldığı andan itibaren dondurulur; fiyat kitabı sonradan güncellense bile sözleşme değişmez.

Damga vergisi

Sözleşme ve hakediş belgeleri üzerinden alınan vergi. Oranı mevzuatla değiştiği için tarih aralıklı parametre olarak tutulmalı, koda gömülmemelidir.

Fiyat farkı

Sözleşme sonrası girdi maliyetlerindeki değişimin, endekslere ve sözleşmedeki ağırlık katsayılarına göre hakedişe yansıtılması. Katsayılar toplamı 1 olmalıdır.

Gelir vergisi stopajı

Yapılan ödeme üzerinden kesilerek vergi dairesine yatırılan tutar. Matrahı ve oranı rejime göre değişir.

Geçici hakediş

İş devam ederken belirli dönemlerde düzenlenen ara hakediş. Kümülatif miktarlar üzerinden hesaplanır; kesin hakedişte tümü yeniden gözden geçirilir.

Green book / Yeşil defter

İmalat miktarlarının kümülatif olarak tutulduğu defter. Her hakediş için önceki kümülatif, bu dönem ve toplam kümülatif miktarları içerir; hakediş tutarının temelidir.

Hakediş

Belirli bir dönemde gerçekleştirilen imalatın bedelini gösteren ve ödemeye esas olan belge. İmalat, ihzarat, fiyat farkı, kesintiler ve tahakkuk bölümlerinden oluşur.

Kesin hakediş

İşin tamamlanmasının ardından düzenlenen, tüm dönemlerin nihai olarak kapatıldığı hakediş.

Kesin teminat

Sözleşmenin ifasını güvence altına alan teminat. Hakedişlerden kesinti yoluyla tamamlanabilir ve kabul sonrası iade edilir.

Kümülatif miktar

Bir pozda işin başından o hakediş dönemi sonuna kadar gerçekleştirilen toplam imalat miktarı. Dönem miktarı, kümülatif farkından çıkar.

Mahal

İmalatın yapıldığı fiziksel yer: blok, kat, aks, oda veya bağımsız bölüm. Metrajın mahal ağacına bağlanması, ilerleme raporlamasının önkoşuludur.

Metraj

İmalat miktarının ölçü veya formülle hesaplanması. Hakediş zincirinin ilk halkasıdır; hatalı metraj sonraki tüm adımları bozar.

Poz

Standart tanımlı imalat kalemi. Poz numarası, tanım, birim ve birim fiyattan oluşur; kurum bazlı fiyat kitaplarında yayımlanır.

Poz cetveli

Sözleşmeye özgü poz listesi: poz, sözleşme miktarı ve teklif birim fiyatı. Fiyat kitabından türetilir ama ondan bağımsız bir kopyadır.

Revize birim fiyat

Bir kalemin miktarı sözleşmedekini belirli oranda aştığında uygulanan indirimli fiyat. Uygulama koşulları sözleşme ve şartnameye göre değerlendirilir.

Sözleşme bedeli

Poz cetvelindeki miktar × birim fiyat toplamı ya da götürü bedel. İş artışı ve azalışıyla revize bedel oluşur.

Süre uzatımı

Mücbir sebep, idareden kaynaklı gecikme veya iş artışı nedeniyle sözleşme süresinin uzatılması. Gecikme cezası hesabını doğrudan etkiler.

TBF (Teklif Birim Fiyat)

İmalatın poz bazında ölçülüp birim fiyatla çarpılarak ödendiği sözleşme tipi. Yeşil defter bu tipte doğrudan hakediş tutarını belirler.

Tahakkuk

Hakedişin tüm kesinti ve vergiler işlendikten sonra ödenmeye hazır hâle gelen net tutarı.

Taşeron hakedişi

Ana yüklenicinin alt yükleniciye düzenlediği hakediş. Matematiği işverene düzenlenenle aynıdır, yönü terstir; poz bazlı maliyetin kaynağıdır.

Tevkifat

KDV'nin bir kısmının alıcı tarafından doğrudan vergi dairesine ödenmesi. Yapım işlerinde belirli oranlarda uygulanır.

Yeni fiyat

Sözleşmede bulunmayan bir imalat için analize dayalı olarak oluşturulan birim fiyat. İşveren onayıyla poz cetveline eklenir ve kendi kümülatif zincirini sıfırdan başlatır.

İcmal

Hakediş kalemlerinin iş grubu bazında özetlendiği tablo. Toplamları satır bazında yuvarlanmış tutarlardan gelmelidir; aksi hâlde icmal ile satır toplamı tutmaz.

İhzarat

Şantiyeye getirilmiş ancak henüz imalata girmemiş malzeme. Ayrı izlenir ve imalata dönüştükçe mahsup edilir; yapılmazsa aynı malzeme iki kez ödenir.

İş artışı

Sözleşme kapsamındaki miktarların artması. Kamu işlerinde belirli bir oranla sınırlıdır; limit yaklaşınca uyarı verilmesi gerekir.

İş grubu

Pozların icmal ve raporlama amacıyla toplandığı üst başlık (kaba yapı, ince yapı, mekanik, elektrik gibi). İcmal bu gruplara göre üretilir.

Terimlerin uygulamadaki karşılığını görmek için özellikler sayfasına veya blog yazılarına göz atabilirsiniz.